Jak rozpoznać początek porodu? Objawy które trudno przeoczyć

Początek porodu najczęściej zwiastują regularne, nasilające się skurcze oraz odejście wód płodowych. Te objawy trudno przeoczyć, bo organizm daje jasny sygnał, że czas przygotować się na narodziny dziecka. Jeśli zauważysz te oznaki, to prawdopodobnie rozpoczęła się ostatnia prosta przed spotkaniem z nowym członkiem rodziny.

Jakie są pierwsze objawy zbliżającego się porodu?

Najwcześniejsze objawy zbliżającego się porodu obejmują najczęściej nasilenie regularnych skurczów macicy, które stają się coraz silniejsze i częstsze. Inny charakterystyczny symptom to odejście czopa śluzowego – galaretowatej wydzieliny, która może być zabarwiona krwią. Niektóre kobiety odczuwają również bóle krzyża, uczucie „rozpychania” w dole brzucha oraz intensywniejsze parcie na pęcherz moczowy.

Objawy zwiastujące poród mogą obejmować także nagłą poprawę samopoczucia lub przypływ energii, określany jako „syndrom wicia gniazda”, który badano m.in. w obserwacjach American College of Obstetricians and Gynecologists. Często pojawia się także biegunka czy nudności, będące fizjologicznym przygotowaniem organizmu do porodu. Zaobserwowano, że na 24–48 godzin przed porodem przyrost wagi u ciężarnej ustaje lub nawet odnotowuje się jej minimalny spadek na skutek utraty płynów.

Zmiany w aktywności płodu są również istotnym sygnałem – ruchy dziecka mogą stać się rzadsze, lecz mocniej odczuwalne, ponieważ maluch przygotowuje się do przejścia przez kanał rodny. W praktyce medycznej zwraca się uwagę na powyższe symptomy jako na fizjologiczne prognozy rychłego początku właściwej akcji porodowej. Szczegółowe obserwowanie tych objawów i ich narastającego natężenia pomaga precyzyjnie określić moment zbliżającego się porodu.

Jak odróżnić skurcze przepowiadające od skurczów porodowych?

Skurcze przepowiadające, nazywane również skurczami Braxtona-Hicksa, są zazwyczaj nieregularne i nie narastają z upływem czasu. Z kolei skurcze porodowe wyróżniają się regularnością, rosnącą częstotliwością oraz siłą. Nie mijają też, gdy zmienimy pozycję ciała czy odpoczniemy. W przypadku skurczów przepowiadających kobieta najczęściej odczuwa jedynie lekki dyskomfort, podczas gdy skurcze porodowe powodują narastający ból i uczucie rozpierania w okolicy krzyżowej, promieniujące czasem do ud lub pachwin.

Poniższa tabela przedstawia widoczne różnice pomiędzy skurczami przepowiadającymi a porodowymi:

Zestawienie w tabeli ułatwia rozpoznanie, czy odczuwalne dolegliwości są już objawem rozpoczynającego się porodu, czy jeszcze przygotowaniem organizmu. Warto skupić się przede wszystkim na regularności skurczów i nasileniu bólu, bo to najbardziej charakterystyczne oznaki początku porodu.

Czym jest odejście czopa śluzowego i kiedy je zauważyć?

Odejście czopa śluzowego oznacza wydalenie galaretowatej wydzieliny, która przez większą część ciąży zamyka szyjkę macicy. Stanowi ona barierę chroniącą przed infekcjami, a jej usunięcie należy do wczesnych sygnałów, że organizm zaczyna przygotowania do porodu.

Chwilę pojawienia się tego zjawiska trudno przewidzieć – może nastąpić zarówno na kilka dni, jak i na kilka godzin przed rozpoczęciem porodu. Czop śluzowy zwykle przybiera postać przezroczystej, lekko różowej lub brązowawej wydzieliny. Zdarza się, że widoczne są w niej smugi krwi, co nie powinno budzić niepokoju.

Nie wszystkie kobiety zauważają ten objaw w taki sam sposób – dla jednych jest to jednorazowe, gęste i „śluzowate” wydzielanie, u innych czop może odchodzić stopniowo przez kilka dni. Wydalenie czopa śluzowego nie oznacza jeszcze, że poród zaraz się rozpocznie, ale sygnalizuje, że organizm wchodzi w okres okołoporodowy i warto uważnie przyglądać się pojawiającym się kolejnym objawom.

Dlaczego odejście wód płodowych oznacza rozpoczęcie porodu?

Odejście wód płodowych oznacza pęknięcie błon płodowych i uwolnienie płynu owodniowego na zewnątrz, co jednoznacznie wskazuje na rozpoczęcie porodu. W tym momencie płód traci naturalną ochronę przed czynnikami zewnętrznymi, a zagrożenie infekcją i innymi powikłaniami znacznie rośnie, dlatego od chwili odejścia wód poród powinien zakończyć się w ciągu kilkunastu godzin.

Większość kobiet zaczyna odczuwać skurcze w kilka godzin po pęknięciu błon, ale nawet jeśli skurcze nie występują natychmiast, samo odejście wód płodowych to wyraźny znak rozpoczęcia porodu. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników oraz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) pokazują jednoznacznie, że odejście wód płodowych jest jednym z podstawowych i niepodważalnych kryteriów wystąpienia porodu.

Odejście wód płodowych może przebiegać w różny sposób – od gwałtownego chluśnięcia dużą ilością płynu po powolne, sączące się wycieki. Typowy kolor to przezroczysty lub lekko słomkowy. Zmiana barwy na zielony, brunatny czy krwisty może być sygnałem zagrożenia dla dziecka i wymaga natychmiastowej konsultacji z lekarzem. Nawet jeśli nie występują inne objawy porodu, odejście wód wyznacza moment, w którym konieczne jest zgłoszenie się do szpitala.

Kiedy należy udać się do szpitala w przypadku wystąpienia objawów porodu?

Do szpitala należy udać się, gdy pojawią się regularne, bolesne skurcze co 5–7 minut, trwające minimum 40–60 sekund i utrzymujące się przez co najmniej godzinę, szczególnie jeśli to pierwsza ciąża.

Kolejnym sygnałem jest odejście wód płodowych – bez względu na obecność skurczów – ponieważ wiąże się to z ryzykiem infekcji oraz koniecznością monitorowania stanu matki i dziecka.

Nagła lub bardzo silna utrata krwi, ból głowy, zaburzenia widzenia, nagłe obrzęki, bardzo silny ból brzucha niezwiązany ze skurczami lub brak ruchów dziecka przez kilka godzin to sygnały ostrzegawcze, które wymagają natychmiastowego zgłoszenia się do szpitala.

U kobiet z wcześniejszymi komplikacjami, chorobami przewlekłymi czy ciążą mnogą, uzasadnione jest szybsze przyjazdu do placówki, nawet przy lżejszych objawach.

W kolejnych ciążach akcja porodowa może przebiegać znacznie szybciej – wtedy do szpitala warto udać się już przy pierwszych regularnych skurczach.